การตรวจหา alpha fetoproteine

 

 

เป็นการตรวจหาสาร alpha fetoproteine ในเลือดแม่เพื่อเป็นการตรวจคัดกรองเบื้องต้นเพื่อค้นหาความผิดปกติของทารก หากค่าที่ได้สูงจำเป็นต้องตรวจชนิดอื่นเพื่อยืนยันการวินิจฉัย

Alpha-Fetoprotein (AFP) สามารถตรวจทารกในครรภ์ตั้งแต่ 6 สัปดาห์ขึ้นไป และระดับ AFP ในทารกจะเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ  จะสูงสุดที่อายุครรภ์ประมาณ 13 สัปดาห์ และจะเริ่มลดลงหลังจากคลอด ในขณะที่ระดับ AFP ในเลือดมารดา (MSAFP) จะตรวจพบได้ตั้งแต่อายุครรภ์ 7 สัปดาห์ และจะสูงขึ้นเรื่อยๆ จนสูงสุดเมื่ออายุครรภ์ประมาณ 28-32 สัปดาห์ ซึ่งจะตรงข้ามกับระดับ AFP ในทารกที่จะเริ่มลดลง

วิธีการตรวจ alpha fetoproteine

ตรวจโดยทำการเจาะเลือดคุณแม่ส่งห้องปฏิบัติการเพื่อหาปริมาณสาร alpha fetoproteine

จะตรวจหา alpha fetoproteine เมื่อไร

ระยะเวลาที่เหมาสมคือช่วงการตั้งครรภ์ 14-22 สัปดาห์ แต่ค่าจะแม่นยำในช่วง 16-18 สัปดาห์ ดังนั้นประวัติประจำเดือนต้องถูกต้อง เพราะแต่ละช่วงของการตั้งครรภ์จะมีค่า alpha fetoproteine ที่ไม่เท่ากัน

ควรจะเจาะในผู้ที่ตั้งครรภ์ประเภทใด

  • ผู้ที่ตั้งครรภ์อายุเกิน 35 ปี
  • แม่ที่คลอดลูกพิการแต่กำเนิดมาก่อน
  • มีการใช้ยาที่สงสัยว่าจะเป็นอันตรายกับเด็ก
  • แม่เป็นเบาหวาน

การแปรผล

การแปรผลจะมีค่าที่สูงไปและต่ำไป การแปรผลจะต้องร่วมกับการแปรผลเลือดอื่น อายุแม่ และประวัติอื่นๆเพื่อความแม่นยำในการวินิจฉัย

ค่า alpha fetoproteineสูงไปพบได้ในภาวะดังต่อไปนี้

  • มีความพิการของสมองเด็ก
  • ทารกไม่มีหลอดอาหาร
  • ครรภ์แผด
  • ที่พบบ่อยที่สุดคือจำประวัติประจำเดือนไม่ได้

ค่า alpha fetoproteine ต่ำร่วมกับความผิดปกติของ hcg,estriol พบได้ในภาวะที่มีความผิดปกติของโครโมโซม Trisomy 21( Down syndrome), Trisomy 18 (Edwards Syndrome)

 

ข้อควรระวัง

การตรวจนี้เป็นเพียงการคัดกรองเท่านั้น หากมีค่าที่ผิดปกติจะต้องตรวจชนิดอื่นเพื่อยืนยันการวินิจฉัย

ปัจจัยที่มีผลต่อระดับ MSAFP ได้แก่

  1. การปนเปื้อนเลือดทารกเพียงเล็กน้อย จะทำให้ค่าตรวจ MSAFP สูงเกินจริงอย่างมาก
  2. น้ำหนักตัวมารดา
  3. โรคเบาหวานบางชนิด
  4. การตั้งครรภ์แฝด จะทำให้ระดับ MSAFP สูงขึ้นกว่า 2 เท่าของการตั้งครรภ์เดี่ยว
  5. เพศทารก โดยปกติทารกเพศชายจะให้ค่า MSAFP ในเลือดมารดาสูงกว่ามีทารกเพศหญิง
  6. อายุครรภ์ ควรตรวจควบคู่กับการใช้คลื่นเสียงความถี่สูง (อัลตร้าซาวด์) เพื่อลดผลบวกลวงและลบลวง
  7. เชื้อชาติ พบว่าคนผิวดำจะมีค่าเฉลี่ยสูงกว่าคนผิวขาว 10-15 % หญิงชาวตะวันออกจะมีระดับต่ำกว่าหญิงผิวขาวประมาณ 6%


fb google