jrprint

หน้าหลัก | สุขภาพดี | สุภาพสตรี | การแปลผลเลือด | โรคต่างๆ | วัคซีน

adv

ข้อแตกต่างระหว่างคนที่ขี้ลืมกับผู้ที่ขี้ลืมจากสมองเสื่อมที่เริ่มป่วย



สำหรับผู้ที่ป่วยเป็นสมองเสื่อมหรือที่เรียกว่า Dementia ,Alzheimer คงจะไม่มีปัญหาในการวินิจฉัยเพราะอาการจะเด่นชัด ญาติหรือเพื่อนคงจะสังเกตเห็นได้ชัด แต่สำหรับผู้ที่เริ่มเป็นอาการยังไม่มากที่เรียกว่า Mild cognitive impairment (MCI) จะมีอาการไม่เด่นชัด อาจจะมีปัญหาเรื่องความจำ การใช้ภาษา ความคิด หรือการตัดสิน ผิดไปจากปกติไม่มากทำให้คนทั่วไปไม่สามารถบอกได้ว่าเป็นคนขี้ลืมตามอายุ หรือเป็นภาวะสมองเสื่อมที่เริ่มเป็น ซึ่งมักจะมีอาการดังต่อไปนี้

หากพบคนที่รู้จักหรือญาติมีอาการดังกล่าวให้ไปพบแพทย์และเตรียมข้อมูล เช่นอาการต่างๆ ความถี่ของการเกิด เกิดเมื่อไร ความจำเป็นอย่างไรบ้าง พฤติกรรมมีการเปลี่ยนแปลงหรือไม่ และเรียนรู้อาการของโรค Alzheimer

แบบสอบถามการประเมินโรค Alzheimer

แบบประเมินนี้มีทั้งหมด 21 ข้อตอบโดยญาติ เพื่อนสนิทหรือคนใกล้ชิด ใช้ประเมินว่ามีความเสี่ยงที่จะเป็นเป็นโรคสมองเสื่อมเริ่มต้นหรือไม่ แบบประเมินนี้เป็นเพียงการทดสอบเบื้องต้นหากท่านได้คะแนนสงสัยว่าจะเป็นโรคสมองเสื่อม ท่านจะต้องไปพบแพทย์เพื่อการวินิจฉัยที่ถูกต้อง

1การทดสอบความจำ

1.คนที่ท่านรู้จักทำเงินหายหรือไม่?

 ใช่ ไม่ใช่

2.ถ้าใช่ความจำของเขาแย่ลงในระยะเวลา2-3ปีนี้หรือไม่

 ใช่ ไม่ใช่

3.คนที่ท่านรู้จักถามคำถาม ประโยค หรือเรื่องราวบ่อยๆใน 1 วันหรือไม่ (2 คะแนน)

 ใช่ ไม่ใช่

4.คนที่ท่านรู้จักได้ผิดนัดและไม่สามรถแก้ปัญหาเองได้หรือไม่

 ใช่ ไม่ใช่

5.คนที่ท่านรู้จักเคยวางของผิดที่และหาไม่เจอมากกว่า 1 ครั้งต่อเดือนหรือไม่

 ใช่ ไม่ใช่

6.คนที่ท่านรู้จักสงสัยว่าจะมีคนขโมยของเมื่อเขาหาของไม่เจอหรือไม่

 ใช่ ไม่ใช่

2การทดสอบเรื่องคน เวลา สถานที่

7. คนที่ท่านรู้จักสับสนเรื่องเวลา วัน เดือน ปี และต้องตรวจสอบวัันเวลามากกว่า 2 ครั้งต่อวันหรือไม่ (2 คะแนน)

 ใช่ ไม่ใช่

8.คนที่ท่านรู้จักจำสถานที่คุ้นเคยไม่ได้?

 ใช่ ไม่ใช่

9.คนที่ท่านรู้จักจะสับสนมากขึ้นเมื่อออกนอกบ้านหรือไม่

 ใช่ ไม่ใช่

3การทดสอบเรื่องทักษะ

10.คนที่ท่านรู้จักมีปัญหาเรื่องการใช้เงินหรือไม่(การทอนเงิน การจ่ายเงิน)

 ใช่ ไม่ใช่

11.คนที่ท่านรู้จักมีปัญเรื่องการจ่ายเงินตามใบเสร็จรับเงิน หรือการทำธุระทางการเงินหรือไม่ (2 คะแนน)

 ใช่ ไม่ใช่

12.คนที่ท่านรู้จักมีปัญหาว่าจำไม่ได้ว่ารับประทานไปแล้วหรือยัง

 ใช่ ไม่ใช่

13.คนที่ท่านรู้จักมีปัญหาเรื่องการขับรถหรือไม่

 ใช่ ไม่ใช่

14.คนที่ท่านรู้จักมีปัญหาในการใช้เครื่องมือ(เตาไมโครเวฟ เตาอบ เตาแก๊ส โทรศัพท์ นาฬิกาปลุก หรือไม่?

 ใช่ ไม่ใช่

15.คนที่ท่านรู้จักมีปัญหาการซ่อมบ้าน หรือทักษะการดูแลบ้านหรือไม่ เช่นการเปลี่ยนก๊อกน้ำ การไขน๊อต

 ใช่ ไม่ใช่

16.คนที่ท่านรู้จักได้ลดกิจกรรมหลายๆอย่างเช่น งานอดิเรก การเล่นก็อลฟ์ การเต้นรำ การออกกำลังกายหรือไม่?

 ใช่ ไม่ใช่

4การประเมินความสามารถแยกแยะด้วยสายตา

17.คนที่ท่านรู้จักไม่คุ้นเคยกับสิ่งแวดล้อม เช่นจำเพื่อนบ้านไม่ได้ จำสถานที่ไม่ได้ (2 คะแนน)

 ใช่ ไม่ใช่

18.คนที่ท่านรู้จักสับสนเรื่องเส้นทาง?

 ใช่ ไม่ใช่

5การทดสอบด้านภาษา

19.คนที่ท่านรู้จักมีปัญหาเรื่องการใช้คำ

 ใช่ ไม่ใช่

20.คนที่ท่านรู้จักสับสนกับชื่อคนในครอบครัว เพื่อน(2 คะแนน)

  ใช่ ไม่ใช่

21.คนที่ท่านรู้จักจำคนที่คุ้นเคยไม่ได้? (2 คะแนน)

 ใช่ ไม่ใช่

คะแนน: 

การแปรผล

 

การแก้ปัญหาหากมีอาการสมองเสื่อมเบื้องต้น (MCI)

เรื่องความจำ

จะต้องฝึกนิสัยให้เป็นระเบียบ วางของให้เป็นที่เป็นทาง เช่นวางกุญแจไว้ที่เดียวตลอด จอดรถก็จอดไว้ที่เดียว หากจอดผิดที่ต้องเขียนโน๊ตเตือนความจำ ต้องมีการเชื่อมโยงกับกิจวัตรประจำวัน เช่นรับประทานยาหลังจากรับประทานอาหาร มีอุปกรณ์ช่วยจำเช่นกระดาษโน๊ตเตือนติดไว้ที่ตู้เย็นหรือโต๊ะทำงาน หรือตั้งนาฬิกาปลุกจากโทรศัพท์มือถือเป็นต้น

การช่วยการตัดสินใจ

ต้องมีตัวช่วยในการตัดสินใจเช่น ตารางปฏิทินจะต้องมีการกำหนดกิจกรรมที่จะต้องทำและมีการเตือน จะต้องป้องกันปัญหาที่จะทำให้ผู้ป่วยสับสน เช่น เลือกเสื้อผ้ามาให้ จำนวนชิ้นของอุกรณ์ทำครัวทำครัวต้องมีพอดีไม่มากไป จะต้องเขียนคำอธิบายติดไว้ เช่นในกล่องนี้มีอะไรอยู่ สวิตซ์นี้ปิดไฟดวงไหน ประตูนี้จะไปที่ไหนเป็นต้น

การแยกแยะเส้นทาง

เนื่องจากผู้ป่วยมักจะไม่สามารถแยกแยะเส้นทาง และระยะทางกลับบ้านได้อาจจะใช้เครื่องมือนำทางเช่น GPS ในการนำทาง ควรจะหลีกเลี่ยงการขับรถที่จราจรหนาแน่ หรือสภาพอากาศไม่ดี

การใช้ภาษาและการเรียนรู้

แม้ว่าผู้ที่เริ่มป่วยจะมีปัญหาในการเลือกคำมาใช้อย่างเหมาะสม คนใกล้ชิดต้องพยายามพูดคุยกับผู้ป่วยเพื่อเป็นการฝึกทักษะ และเมื่อผู้ป่วยคิดไม่ออกก็ต้องให้เวลากับผู้ป่วย และต้องไม่หงุดหงิด การทำให้ผู้ป่วยหงุดหงิดจะทำให้เขาลืมมากขึ้น

การเข้าสังคม

ต้องพยายามให้ผู้ป่วยเข้าสังคม ฝึกให้ผู้ป่วยเรียกชื่อคนที่รู้จักทุกครั้งที่พบ ฝึกให้ผู้ป่วยจำเนื้อหาของการสนทนา หรือให้เล่าเรื่องใหม่ที่ได้ประสบมาซึ่งจะทำให้มีการฝึกสมองอยู่ประจำ ญาติ เพื่อน คนสนิทจะต้องมาพูดคุยกับผู้ป่วย และพาผู้ป่วยเข้าสังคม เช่นไปเดินเที่ยวตามสวนสาธารณะ ดูภาพยนต์ เต้นรำ ไปเดินตามศูนย์การค้าเป็นต้น

สาเหตุของความจำเสื่อม

ก่อนที่จะบอกว่าเป็นโรคสมองเสื่อมหรือ Alzheimer จะต้องหาสาเหตุที่พอจะแก้ไขได้เช่น

การป้องกันความจำเสื่อม

การฝึกสมอง

สมองก็เหมือนกับกล้ามเนื้อหากเรายิ่งใช้กล้ามกล้ามเนื้อก็จะแข็งแรง สมองก็เช่นกันหากมีการฝึกฝนอยู่เป็นประจำ สมองก็จะมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ตัวอย่างการฝึกสมอง

การเตรียมตัวก่อนพบแพทย์

หากคนที่ท่านรู้จักมีอาการดังกล่าวข้างต้น ท่านจะต้องเตรียมข้อมูล และเตรียมคนที่จะให้ประวัติเนื่องจากแพทย์จะซักประวัติค่อนข้างจะละเอียด สิ่งที่ท่านต้องเตรียมได้แก่

อาการสูญเสียความจำ | อาหารบำรุงสมอง | สมองเสื่อมเริ่มต้น | ขี้หลงขี้ลืม | วิธีป้องกันอาการขี้ลืม