ความดันโลหิตสูง


ความดันโลหิตคืออะไร | เมื่อไรจึงเรียกว่าความดันโลหิตสูง | อาการของโรคความดันโลหิตสูง | สาเหตุของโรคความดันโลหิตสูง | การวินิจฉัยความดันโลหิตสูง | การรักษาโรคความดันโลหิตสูง | โรคแทรกซ้อนของความดันโลหิต | การป้องกันความดันโลหิตสูง


ความดันโลหิตสูง

ความดันโลหิตสูงเป็นภาวะที่มีความดันโลหิตมากกว่า 140/90 มิลิเมตร์ปรอท ความดันโลหิตสูงจะทำให้เกิดโรคแทรกซ้อนที่สำคัญคือโรคหลอดเลือดสมอง โรคหัวใจ โรคไต การรักษาความดันโลหิตสูงจะลดอัตราการเสียชีวิต

ทุกๆคนต้องมีความดันโลหิต เพราะความดันโลหิต จะเป็นแรงผลักดัน ให้เลือดไปเลี้ยงอวัยวะต่างๆของร่างกาย ดังนั้นทุกคนควรจะเรียนรู้เกี่ยวกับความดันโลหิต และรักษาให้ความดันโลหิตอยู่ในเกณฑ์ปกติ เพราะความดันโลหิตสูงจะทำให้เกิดหลอดแข็งและตีบ

ความดันโลหิตคืออะไร

ความดันก็จะเพิ่มขณะที่หัวใจบีบตัว และลดลงขณะที่หัวใจคลายตัว ความดันโลหิตของคนเราไม่เท่ากันตลอดเวลาขึ้นกับท่า ความเครียด การออกกำลังกาย การนอนหลับ

  • เมื่อหัวใจบีบตัวหัวใจจะบีบเลือดไปยังหลอดเลือดแดง ทำให้เกิดความดันโลหิตซึ่งเกิดจากการบีบตัวของหัวใจ และแรงต้านทานของหลอดเลือดเราเรียกความดัน systole หรือความดันตัวบน ค่าปกติ 120 มิลิเมตรปรอท
  • เมื่อหัวใจคลายตัวแรงดันที่กระทำกับผนังหลอดเลือดเราเรียกความดัน diastole ค่าปกติ 80 มิลิเมตรปรอท
  • อัตราการเต้นของหัวใจปกติจะเต้น 60-80ครั้ง

ค่าปกติของคนเราคือ 120/80 มิลิเมตรปรอท แต่ไม่ควรเกิน 130/80 หากสูงกว่านี้แสดงว่าคุณเป็นโรคความดันโลหิตสูงโรคความดันโลหิตสูงเป็นปัจจัยเสี่ยงทำให้เกิดโรคหัวใจ โรคไต โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ โรคอัมพาต โรคหัวใจเป็นโรคที่มีอัตราตายสูง

ดังนั้นการป้องกันความดันโลหิตสูง สามารถป้องกันอัตราการตายจากโรคหัวใจ และโรคอัมพาต โรคความดันโลหิตสูงเป็นภัยเงียบ ที่คุกคามชีวิตของทุกท่านเนื่องจากไม่มีอาการเตือนดังนั้น การจะทราบว่าเป็นความดันโลหิตสูง จำเป็นต้องวัดความดันโลหิต นิยามเรื่องความดันโลหิต


เมื่อไรจึงเรียกว่าความดันโลหิตสูง

เนื่องจากความดันโลหิตมีปัจจัยที่เข้ามาเกี่ยวข้องมาก การจะบอกใครเป็นความดันโลหิตสูง จะต้องมีการวัดความดันหลายครั้ง และต้องพิจารณาว่ามีโรคประจำตัวหรือไม่ คนปรกติจะมีความดันโลหิตไม่เกิน 120/80 มิลิเมตร ความดันโลหิตที่สูงกว่า 130/80 มิลิเมตรปรอทจะเรียกว่าความดันโลหิตสูง ไม่ว่าจะมีอาการหรือไม่มี

ความดันโลหิตสูง

ตารางการแปรผล

Blood Pressure Categories
Blood Pressure Category

ความดันตัวบน

Systolic Blood Pressure

ความดันตัวล่าง

Diastolic Blood Pressure

 ปกติ <120 mmHg และ <80 mmHg
 ค่อนข้างสูง 120-129 mmHg และ <80 mmHg
ความดันโลหิตสูง
ระยะที่1 130-139 mmHg หรือ 80-89 mmHg
ระยะที่2 ≥140 mmHg หรือ ≥90 mmHg
ความดันสูงวิกฤต ≥180 mmHg   ≥120 mmHg

ชนิดของความดันโลหิตสูง




อาการของโรคความดันโลหิตสูง

ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงมักจะไม่มีอาการอะไร เนื่องจากร่างกายมีการปรับตัว อาการของผู้ป่วยมาจาก

1ความดันโลหิต

ความดันโลหิตสูงอาจจะทำให้เกิดอาการ

  • ปวดศีรษะ
  • มีนงง
  • ตามัว
  • เลือดกำเดาไหล
  • ใจสั่นหัวใจเต้าแรง

2มาจากโรคแทรกซ้อนของความดันโลหิตสูง

สำหรับผู้ที่ความดันปกติให้วัดความดันโลหิตทุก 2 ปี

อาการที่ต้องรีบไปพบแพทย์โดยด่วน

  1. เจ็บหน้าอกรุนแรงเหมือนมีของหนักทับหน้าอก
  2. เจ็บหน้าอกหรือท้องเฉียบพลันชนิดรุนแรง
  3. เหนื่อยง่ายผิดปกติ
  4. ใจสั่น ชีพขจรเต้นไม่เป็นจังหวะ
  5. ปวดศีรษะเฉียบพลันรุนแรง

อาการความดันโลหิตสูง


สาเหตุของโรคความดันโลหิตสูง

ผู้ป่วยที่ความดันโลหิตสูงแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มคือ

  • ความดันโลหิตที่ไม่ทราบสาเหตุเรียกว่า Primary hypertension
  • ส่วนอีกกลุ่มได้แก่ความดันโลหิตสูงเรียก Secondary hypertension
  • ผู้ป่วยกลุ่มที่ไม่ทราบสาเหตุ จะเป็นกลุ่มที่พบมากที่สุดประมาณร้อยละ 95 เชื่อว่ามีสาเหตุหลายชนิดมารวมกันทำให้ความดันสูง

ผู้ที่เสี่ยงต่อการเกิดโรคความดันโลหิตสูง

แม้ว่าท่านยังไม่เป็นโรคความดันโลหิตสูง แต่่มีปัจจัยเสี่ยงต่อความดันโลหิตสูง จะมีโอกาศเป็นโรคความดันโลหิตสูง สำหรับท่านที่เป็นความดันโลหิตสูง เมื่อท่านลดปัจจัยเสี่ยงของความดันโลหิตสูง ความดันของท่านก็จะลดลง

  • ผู้ที่มีน้ำหนักเกิน
  • ผู้ที่รับประทานอาหารเค็ม
  • ผู้ที่ไม่ออกกำลังกาย
  • ผู้ที่มีประวัติครอบครัวป่วยเป็นความดัน

ปัจจัยเสี่ยงความดันโลหิตสูง | สาเหตุของความดันโลหิตสูง



การวินิจฉัยความดันโลหิตสูง

สิ่งที่สำคัญของการวินิจฉัยโรคความดันโลหิตสูง คือต้องบอกให้ได้ว่าเป็นโรคหรือไม่ ความรุนแรงของโรคความดันโลหิตเป็นอย่างไร นอกจากนั้นจะต้องตรวจหาสาเหตุของโรคความดันโลหิตสูง ตรวจอวัยวะต่างๆว่าได้ผลกระทบจากโรคความดันโลหิต และตรวจว่ามีโรคแทรกซ้อนจากความดันหรือยัง

การวัดความดันโลหิต

การวัดความดันโลหิตที่ถูกต้อง จะได้ค่าความดันโลหิตที่ถูกต้อง หากใช้เครื่องมือไม่เหมาะสม หรือการวัดผิดวิธีก็จะได้ค่าความดันผิด การวัดความดันโลหิตจะต้องใช้เครื่องมือที่ถูกต้อง การเตรียมตัวที่ถูกต้อง การวัดที่ถูกต้อง วิธีวัดความดันโลหิตมีได้หลายวิธี อ่านเรื่อง การวัดความดันโลหิตที่นี่

การวินิจฉัยโรคความดันโลหิตสูง


การรักษาโรคความดันโลหิตสูง

ทำไมต้องรักษาโรคความดันโลหิตสูง

ความดันโลหิตสูงไม่มากหรือความดันค่อยๆสูง มักจะไม่มีอาการ หายท่านไม่ยอมรับประทานยา หลายท่านหยุดยาเมื่อรับประทานยาได้สักระยะหนึ่ง หลายท่านกลัวว่าหากรับประทานยามากๆ จะทำให้เกิดโรคไต แต่ผู้ป่วยและญาติคงต้องทราบว่าหากไม่รักษา จะเกิดอะไรได้บ้าง ผลดีของการรักษา

  • ลดการเกิดโรคแทรกซ้อนทางสมอง
  • ลดการเกิดโรคแทรกซ้อนทางหัวใจและหลอดเลือด
  • ลดการเกิดโรคแทรกซ้อนทางไต
  • ลดอาการของโรคความดันโลหิต

โรคแทรกซ้อนความดันโลหิตสูง

เมื่อไรจึงจะเริ่มรักษาความดันโลหิตสูง

การจะเริ่มต้นรักษาความดันโลหิตจะต้องพิจารณาถึง ระดับความดันโลหิต โรคหรือภาวะที่เสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด อวัยวะเสียหายจากความดันโลหิต โรคแทรกซ้อนจากความดันโลหิต เมื่อไรจึงจะรักษาโรคความดันโลหิต

การรักษาโรคความดันโลหิตสูงแบ่งได้เป็น การรักษาที่ไม่ใช้ยาได้แก่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม และการรักษาด้วยยา นอกจากนั้นจะต้องรักษาโรคแทรกซ้อน และการป้องกันโรคแทรกซ้อนที่จะเกิด

เคล็ดลับในการรักษาความดันโลหิตสูง

  1. ตรวจวัดความดันเป็นระยะ
  2. รักษาน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ โดยการลดน้ำหนักลง 10% สำหรับผู้ที่มีน้ำหนักเกิน
  3. งดอาหารเค็มหรือเกลือไม่ควรได้รับเกลือเกิน 6 กรับต่อวัน
  4. รับประทานอาหารไขมันต่ำ
  5. งดการสูบบุหรี่
  6. รับประทานยาตามแพทย์สั่ง
  7. ไปตามแพทย์นัด
  8. ออกกำลังกายตามแพทย์แนะนำโดยการออกกำลังวันละ 30-45 นาทีสัปดาห์ละ 3-5 วัน
  9. รับประทานอาหารที่มีเกลือโปแตสเซียม
  10. แนะนำให้พาพ่อแม่พี่น้องและลูกไปตรวจวัดความดันโลหิต

ประโยชน์ของการรักษาความดันโลหิต

การลดความดันโลหิตนอกจากจะลดอาการปวดศีรษะ เนื่องจากความดันสูง แต่การลดความดันโลหิตยังลดโรคแทรกซ้อน ที่เกิดจากความดันโลหิตสูง เช่นหัวใจ จะลดโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด หัวใจโต โรคไต ลดการเกิดโปรตีนในปัสสาวะ นอกจากนั้นยารักษาความดันบางชนิดยังลดการเกิดโรคเบาหวาน ประโยชน์ของการรักษาโรคความดันโลหิตสูง

อ่านการรักษาความดันโลหิตที่นี่


โรคแทรกซ้อนของความดันโลหิต

โรคความดันโลหิตสูงทำให้เกิดหลอดเลือดตีบ ซึ่งหากไปเลี้ยงอวัยวะไม่พอก็จะเกิดเสียหายต่ออวัยวะนั้น และหากกิดลิ่มเลือดจากผนังหลอดเลือด ก็จะเกิดโรคที่อวัยวะนั้นแบบเฉียบพลัน โรคแทรกซ้อนได้หลายระบบ ได้แก่ หัวใจและหลอดเลือด สมอง ไต เท้า ตา

สัญญาณเตือนภัยของโรคแทรกซ้อนเฉียบพลัน

โรคความดันโลหิตสูงจะมีโรคแทรกซ้อนเฉียบพลัน ที่สำคัญคือหัวใจและสมอง โรคระบบทั้งสองจะมีอาการเตือนล่วงหน้า ก่อนที่จะเกิดความพิการ เช่นกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดจะมีอาการเจ็บหน้าอกเป็นหลัก ส่วนโรคหลอดเลือดสมองจะมีอาการอ่อนแรง หรือเดินเซ เป็นต้นผู้ที่เป็นโรคความดันต้องเรียนรู้

สัญญาณเตือนภัย

อ่านโรคแทรกซ้อนที่นี่


การป้องกันความดันโลหิตสูง

การป้องกันโรคความดันโลหิตสูง สามารถนำมาใช้กับผู้ที่ร่างกายปรกติ หรือกลุ่มที่ความดันเริ่มจะสูง หรือกลุ่มผู้ป่วยที่ความดันโลหิตสูงแล้ว การป้องกันความดันโลหิตสูงจะเป็นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม โดยสามารถลดความดันโลหิตได้ประมาณ 20 มม.ปรอท

  • ควบคุมน้ำหนักมิให้ดัชนีมวลกายเกิน23
  • ออกกำลังกายวันละ30นาที่สัปดาห์ละ5วัน
  • ทานอาหารที่มีเกลือต่ำ
  • งดบุหรือ
  • ดื่มสุราให้น้อยลง
  • รับประทานอาหารเพื่อสุขภาพ

อ่านการป้องกันความดันโลหิตสูงที่นี่


แคลเซี่ยมสูงความดันโลหิตและสุภาพสตรี

โรคความดันโลหิตสูง และสตรีมีเรื่องพิจารณามากว่าผู้ชายกล่าวคือ เรื่องการรับประทานยาคุมกำเนิดจะมีผลต่อความดัน การตั้งครรภ์ก็มีผลต่อความดันโลหิตสูง วัยทอง รวมทั้งน้ำหนักตัวที่เพิ่มมีผลต่อสุขภาพโดยรวมของสตรี สตรีจะมีโอกาศเป็นความดันโลหิตสูง หากรับประทานยาคุมกำเนิด ตั้งครรภ์หรือวัยทอง

อ่านที่นี่

ความดันโลหิตต่ำ

ปกติความดันโลหิตยิ่งต่ำยิ่งดีเพราะเกิดโรคน้อย แต่หากความดันโลหิตที่ต่ำทำให้เกิดอาการ เวียนศีรษะ เป็นลมเวลาลุกขึ้นแสดงว่าความดันต่ำไป สาเหตุที่พบได้มีดังนี้

ความดันโลหิตสูงในเด็ก

เราไม่ค่อยพบความดันโลหิตสูงในเด็ก แต่เด็กก็สามารถเป็นความดันโลหิตสูง การค้นพบความดันโลหิตสูงตั้งแต่แรก จะสามารถป้องกันโรคหัวใจ โรคไต ดังนั้นเด็กควรที่จะได้รับการวัดความดันโลหิตเหมือนผู้ใหญ่ สาเหตุก็มีทั้ง primary และ secondary พบว่าเด็กที่มีน้ำหนักตัวมาก เด็กที่มีประวัติครอบครัวเป็นความดันโลหิต หรือบางเชื้อชาติ กลุ่มเหล่านี้จะมีโอกาสเป็นความดันโลหิตสูง แพทย์แนะนำอาหาร และการออกกำลังกาย หากความดันโลหิตไม่ลงจึงให้ยารับประทาน

คนที่เป็นความดันโลหิตสูงสามารถอบ Sauna ได้หรือไม

คนที่เป็นโรคความดันโลหิตสูงสามารถอาบน้ำอุ่นหรืออบ Sauna ได้โดยที่ไม่เกิดผลเสีย ผู้ป่วยที่มีอาการแน่นหน้าอก หรือหายใจหอบควรจะหลีกเลี่ยงการอบ Sauna หรือแช่น้ำร้อน และไม่ควรที่จะดื่มสุรา นอกจากนั้นไม่ควรอาบน้ำร้อนสลับกับน้ำเย็นเพราะจะทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้น

เพิ่มเพื่อน

 

  นิยามความดันโลหิตสูง

เรื่องความดันที่น่าสนใจ

  1. Whelton PK, Carey RM, Aronow WS, Casey DE, Collins KJ, Dennison C, et al. 2017 ACC/AHA/AAPA/ABC/ACPM/AGS/APhA/ASH/ASPC/NMA/PCNA Guideline for the prevention, detection, evaluation, and management of high blood pressure in adultsexternal iconHypertension. 2018;71(19):e13–115.